Tuổi nghỉ hưu 2026: nam 61 tuổi 6 tháng, nữ 57 tuổi; điều kiện lương hưu 15 năm BHXH

Năm 2026, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường là đủ 61 tuổi 6 tháng với nam và đủ 57 tuổi với nữ. Luật BHXH 2024 giảm thời gian đóng tối thiểu để hưởng lương hưu xuống 15 năm, mở rộng đối tượng tham gia và siết rút BHXH một lần.

Tuổi nghỉ hưu đang được điều chỉnh tăng dần theo lộ trình của Bộ luật Lao động 2019, trong khi Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực từ 1/7/2025) thay đổi nhiều điều kiện hưởng lương hưu. Đây là hai quy định người lao động ở độ tuổi trung niên nên nắm rõ để lên kế hoạch tài chính và tránh quyết định vội vàng như rút BHXH một lần.

1. Tuổi nghỉ hưu năm 2026 là bao nhiêu?

Trong điều kiện lao động bình thường, tuổi nghỉ hưu tăng theo lộ trình mỗi năm thêm 3 tháng với nam và 4 tháng với nữ:

Năm 2025: nam đủ 61 tuổi 3 tháng; nữ đủ 56 tuổi 8 tháng.
Năm 2026: nam đủ 61 tuổi 6 tháng; nữ đủ 57 tuổi.
Năm 2027: nam đủ 61 tuổi 9 tháng; nữ đủ 57 tuổi 4 tháng.
Từ năm 2028: nam đủ 62 tuổi; nữ tiếp tục tăng mỗi năm 4 tháng.
Từ năm 2035: nữ đủ 60 tuổi.

Người làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn hoặc suy giảm khả năng lao động có thể nghỉ hưu sớm hơn tối đa 5 năm; một số trường hợp (lao động có trình độ chuyên môn cao, quản lý…) có thể nghỉ hưu muộn hơn.

2. Điều kiện hưởng lương hưu: chỉ cần 15 năm đóng BHXH

Điểm mới quan trọng nhất của Luật BHXH 2024 là giảm thời gian đóng tối thiểu để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống 15 năm. Như vậy, người lao động đủ tuổi nghỉ hưu và có từ đủ 15 năm đóng BHXH trở lên đã đủ điều kiện nhận lương hưu hằng tháng.

Tỷ lệ hưởng lương hưu:

Lao động nữ: 15 năm đóng được 45%, mỗi năm thêm cộng 2%, tối đa 75%.
Lao động nam: 20 năm đóng được 45%, mỗi năm thêm cộng 2%, tối đa 75%; trường hợp đóng từ 15 đến dưới 20 năm được 40% và cộng thêm 1% cho mỗi năm.

3. Rút BHXH một lần bị siết lại

Người bắt đầu tham gia BHXH từ 1/7/2025 về cơ bản không được rút BHXH một lần khi nghỉ việc (trừ các trường hợp đặc biệt như ra nước ngoài định cư, mắc bệnh hiểm nghèo…).
Người tham gia trước 1/7/2025 có thể rút một lần nếu sau 12 tháng nghỉ việc không tiếp tục đóng và có đủ điều kiện theo luật, nhưng được khuyến khích bảo lưu.
Rút một lần đồng nghĩa mất quyền lợi BHYT do quỹ BHXH đóng khi về hưu.

4. Mở rộng đối tượng và chế độ mới

Chủ hộ kinh doanh có đăng ký, người quản lý doanh nghiệp không hưởng lương, người làm việc theo hợp đồng từ 1 tháng trở lên… được đưa vào diện BHXH bắt buộc theo lộ trình.
Người đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng có thể chọn nhận trợ cấp hằng tháng từ chính số tiền đã đóng (nếu đủ điều kiện) thay vì nhận một lần.
Công dân từ 75 tuổi trở lên (và từ 70 tuổi với người thuộc hộ nghèo, cận nghèo) không có lương hưu được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng thêm chế độ thai sản.

5. Kiểm tra quá trình đóng BHXH

Người lao động có thể tra cứu quá trình đóng BHXH trên ứng dụng VssID hoặc VNeID. Nếu phát hiện doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng, đóng thấp hơn lương thực tế, cần phản ánh sớm với cơ quan BHXH, thanh tra lao động – vì hành vi trốn đóng BHXH có thể bị xử phạt và truy cứu trách nhiệm hình sự.

Góc nhìn của luật sư

Nhiều tranh chấp lao động phát sinh khi người lao động sắp nghỉ hưu mới phát hiện doanh nghiệp không đóng hoặc đóng thiếu BHXH nhiều năm. Hãy kiểm tra định kỳ quá trình đóng của mình và giữ lại hợp đồng lao động, bảng lương. Luật Tân Kim Hải tư vấn chế độ hưu trí, giải quyết tranh chấp BHXH và đại diện người lao động yêu cầu doanh nghiệp truy đóng.

Nguồn tham khảo: Tổng hợp từ Cổng Xây dựng chính sách – Chính phủ (xaydungchinhsach.chinhphu.vn), Bảo hiểm xã hội Việt Nam và văn bản pháp luật về BHXH

Hỏi đáp

Làm sao biết chính xác tháng, năm mình được nghỉ hưu?

Thời điểm nghỉ hưu phụ thuộc tháng, năm sinh và được quy định trong bảng phụ lục kèm Nghị định 135/2020/NĐ-CP. Người lao động có thể tra cứu theo tháng, năm sinh trên Cổng Xây dựng chính sách – Chính phủ hoặc hỏi cơ quan BHXH, bộ phận nhân sự nơi đang làm việc.

Đóng BHXH được 15 năm thì lương hưu được bao nhiêu?

Mức lương hưu hằng tháng tính theo tỷ lệ % nhân với bình quân tiền lương đóng BHXH. Với nữ, 15 năm đóng tương ứng 45%; với nam, 20 năm đóng tương ứng 45% và đóng từ 15 đến dưới 20 năm được 40% cộng thêm 1% mỗi năm. Mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, tối đa 75%.

Có nên rút BHXH một lần không?

Rút một lần đồng nghĩa mất toàn bộ thời gian tích luỹ để hưởng lương hưu và thẻ BHYT do quỹ BHXH chi trả. Luật mới đã hạ thời gian đóng tối thiểu xuống 15 năm, nên trong đa số trường hợp, bảo lưu thời gian đóng để hưởng lương hưu có lợi hơn về lâu dài.

Nghỉ hưu trước tuổi được không?

Được, nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên hoặc làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, làm việc ở vùng đặc biệt khó khăn theo quy định. Nghỉ hưu trước tuổi có thể bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu theo số năm nghỉ sớm.